Duinen
 

Versleten heup

De heer Römer is 74 jaar en had toenemende bewegingsproblemen en pijnen aan de heup. Uiteindelijk besloot hij een heupprothese te laten plaatsen. Nu kan hij zonder pijnklachten in de natuur zijn grote hobby schilderen uitvoeren. De heer Römer was een van de eerste die behandeld werd volgens de Rapid Recovery methode. Bekijk onderstaande video waarin hij wordt geinterviewd.

Versleten heup (Heuparthrose)
Een versleten heup is een veel voorkomende aandoening waar voornamelijk ouderen mee te maken krijgen. De belangrijkste kenmerken van een versleten heup zijn verlies van kraakbeen, gewrichtsvernauwing en reactieve woekeringen (osteofyten) van het gewricht. Dit leidt vaak tot stijfheid, heuppijn en bewegingsbeperking. De mogelijkheid om te lopen, werken en om pijnvrij te bewegen kan door een versleten heup lastig worden. In het algemeen wordt deze heupaandoening behandeld door beperken van de activiteiten, oefentherapie voor de heup en ontstekingsremmende medicijnen. Het gebruik van hulpmiddelen zoals een stok of krukken kan ook helpen. In sommige gevallen is een operatieve behandeling met een heupprothese de enige oplossing.

Versleten_heup1

Wat zijn de symptomen van een versleten heup?
• Liespijn: een versleten heup veroorzaakt pijn in de lies met vaak uitstraling naar de voorzijde van het bovenbeen. In het begin is de heuppijn vooral aanwezig bij activiteiten en bij belasten van de heup. Nadien is de heuppijn constant aanwezig, ook tijdens rust, en vaak is er sprake van nachtelijke pijn.
• Bewegingsbeperking en stijfheid: bij langdurige arthritis is de beweeglijkheid van de heup ook vaak beperkt, met name het buigen en het maken van draaibewegingen kunnen lastig zijn. Ook het uitvoeren van simpele handelingen zoals sokken aandoen en nagels knippen kunnen lastiger worden.
• Beenverkorting kan eveneens aanwezig zijn bij een versleten heup.
• Kraken van het heupgewricht

Hoe wordt de diagnose van een versleten heup vastgesteld?
• ziekteverloop en lichamelijk onderzoek: aan de hand van de ziektegeschiedenis en de heuppijn kan de diagnose al vermoed worden. Het onderzoek begint met het observeren bij het lopen. Vaak hebben mensen met een versleten heup een antalgisch (mankend) of Trendelenburg (lichaam hellend over de heup, 'eendengang') looppatroon. Bij een ernstig versleten heup kan beenverkorting ontstaan. Bij onderzoek van de heup zal vaak een pijnlijke bewegingsbeperking bestaan waarbij vooral het buigen en het draaien van de heup lastig wordt.
• röntgenonderzoek: is noodzakelijk om de diagnose te bevestigen en om de ernst van de versleten heup vast te stellen: vernauwing gewrichtsspleet, cystenvorming in het bot, osteofytvorming, beenlengteverschil. De mate van kraakbeenverlies is met een röntgenfoto vast te stellen.
• MRI scan of botscan kan in een vroegtijdig stadium een versleten heup vaststellen voordat de gewone röntgenopnames afwijkingen laten zien. De pijnklachten bij een versleten heup nemen meestal geleidelijk toe. Aanvankelijk treedt de pijn met tussenpozen op, vervolgens vooral na bewegen en tot slot kan men zelfs constante pijn voelen, ook 's nachts. Op basis van de ernst van de heuppijn en beperkingen in het dagelijks leven wordt samen met uw behandelend orthopedisch chirurg een beslissing genomen voor een eventuele behandeling, zoals het plaatsen van een heupprothese.

Conservatieve behandeling:
Allereerst zal een niet operatieve behandeling worden ingesteld, voornamelijk bij arthrose in een vroeg stadium: rust, oefentherapie (bilspierversterkende oefeningen), pijnstillers, eventueel volgen van een dieet en stoppen met roken. Eventueel kunnen injecties in het heupgewricht worden toegediend. Hierbij worden corticosteroiden met een lokaal anaestheticum in het gewricht gespoten.

Gewrichtsvervangende operatie met een heupprothese
Bij een ernstig versleten heup met pijn en bewegingsbeperking kan een heupprothese oplossing bieden. Bij deze operatie wordt de versleten heup vervangen door een kunstkom van slijtvaste plastic. De versleten heup kop wordt vervangen door een metalen steel in de mergholte van het bovenbeen. Op deze steel komt dan een metalen kunstkop. Afhankelijk van de leeftijd en conditie wordt gekozen voor een gecementeerde of een ongecementeerde prothese, of een combinatie van beide. Kort gezegd komt het er op neer dat bij een gecementeerde prothese zowel de kom als de steel met de kop erop met botcement worden vastgezet. Bij de ongecementeerde prothese worden de prothesedelen klemvast geslagen. Het bot moet in de prothese groeien, de zogenaamde ingroeiheup. De keuze van het soort prothese wordt met u op de polikliniek besproken.

Gewrichtsvervangende operatie met Resurfacing prothese
Het verschil met de totale heupprothese is dat alleen de oppervlakte van de beschadigde heupkop wordt vervangen door een metalen bal op een metalen kom. Deze operatie is een alternatief voor de jonge en actieve patiënt met een ernstige versleten heup. Eveneens is het een metaal-op-metaal prothese, waardoor het slijtvaster is.

Nadeel van deze techniek is dat oudere mensen met verminderde botkwaliteit (osteoporose) niet in aanmerking voor deze techniek omdat de kans op een heupfractuur groter is, zelfs jaren na de operatie. Het grootste nadeel van deze techniek is dat deze nieuwste generatie van resurfacing pas sinds 1998 op kleine schaal werd toegepast, waardoor betrouwbare studies met lange termijnresultaten nog ontbreken. Ook betreft het een metaal-op-metaal prothese. Studies hebben aangetoond dat door de wrijving van beide metaalcomponenten in het lichaam, de concentratie van metaalionen in het bloed en in de urine verhoogd is. Het gevolg hiervan is een mogelijke kankerverwekkend effect alhoewel hier nog geen gevallen van bekend zijn. Wel bestaan er gevallen van een lokale allergische reactie van het lichaam op het metaal (metallose).

Meer informatie over de heupprothese en de Rapid Recovery methode vindt u hier

Wat gebeurt er na de operatie?
Na de operatie wordt u door ons team (medische specialisten, fysiotherapeuten, heupconsulent, verpleegkundigen) geholpen om weer zo snel mogelijk zelfstandig te worden. Het is uitermate belangrijk om de eerste dag na de operatie weer te gaan lopen, de heup volledig te belasten en te steunen op de geopereerde heup met behulp van 2 krukken. Dit gebeurt onder begeleiding van de fysiotherapeut. Het is normaal dat u de eerste dagen na de operatie wat pijn ervaart in het operatiegebied evenals zwelling van het gehele been. U krijgt hiervoor pijnmedicatie en dagelijkse injecties met bloedverdunners in uw buik of bovenbeen om de vorming van bloedklonters in het been tegen te gaan.

Eveneens zullen foto's worden genomen van uw nieuwe heup op de dag na de operatie. De operatiewond moet ten minstens 2 tot 3 weken schoon en droog worden gehouden voor een optimale wondgenezing. 2 weken na de operatie worden de hechtingen verwijderd. De opnametijd zal 4-5 dagen duren.

De arts zal uw heup en de beweeglijkheid meerdere malen poliklinisch controleren. Ook zullen regelmatig foto's van de heup worden gemaakt om deze te controleren op slijtage van de prothese.

Richtlijnen voor bescherming van de nieuwe heup in de eerste periode na de operatie
• vermijd buigen van de heup boven 90 graden (dit is een rechte hoek tussen romp en bovenbeen) om luxatie of ontwrichting te voorkomen. Bvb. Vermijd voorwerpen op te rapen van de grond, vooroverbuigen in een stoel
• gebruik de eerste 6 weken altijd 2 krukken
• vermijd tijdens zitten het geopereerde been over het ander been te slaan
• neem kleine pasjes tijdens het omdraaien
• vermijd druk op de wond tot deze volledig is genezen bvb liggen op de geopereerde zij
• forceer de heup nooit, of activiteiten die pijnlijk zijn voor de heup
• vermijd zitten in lage stoelen

Autorijden
U wordt geadviseerd niet auto te rijden totdat U op controle bent geweest en totdat u voldoende controle heeft over uw been bij noodsituaties.

Orthopedisch chirurgen

Drs. Ralph Eijdems - Orthopedisch chirurg

Ralph Eijdems, geboren in 1974 te Kerkrade, is orthopedisch chirurg en vanaf 1 april 2010 werkzaam in ViaSana.

 
Drs. Jur Vellema - Orthopedisch chirurg

Vanaf januari 2013 werkt Jur Vellema in Kliniek ViaSana. Hij is gespecialiseerd in schouder- en heupchirurgie en heeft veel ervaring opgedaan in het St. Anna Ziekenhuis te Geldrop.

 
Drs. Andy Wijono - Orthopedisch chirurg

Drs. A. Wijono werd geboren in Surabaya, Indonesie, en groeide op in Belgie. Hij studeerde geneeskunde aan de Katholieke Universiteit Leuven, Belgie, waar hij cum laude afstudeerde.