Youri4
 

Kruisband operatie

Op deze pagina vindt u alles over de gescheurde kruisband. Van gegevens over onze deskundigheid tot zeer uitgebreide patiënteninformatie over de operatie en revalidatieperiode.

Deskundigheid

Aanbeveling 91 9,1
Totaal indruk 87 8,7
Behandeling 86 8,6
Voorlichting 83 8,3
Bejegening 86 8,6
Nazorg 84 8,4

Resultaten patiënten die in 2012 aan een gescheurde kruisband zijn geopereerd.

Patiëntervaringen

Youri Zoon is professioneel kiteboarder, helaas heeft hij in 2008 een gescheurde kruisband opgelopen. Na zijn behandeling in ViaSana is hij in 2011 en 2012 wereldkampioen kiteboarding geworden. In de film vertelt hij over zijn ervaring met ViaSana en de revalidatieperiode. De film is opgenomen in Zuid-Afrika waar hij in 2010 op trainingsstage was.


janssenrob

Naam
Leeftijd
Operatie
Waar

Rob Janssen
26
Knieoperatie
Kliniek ViaSana

"Ik hoorde iets knappen en wist direct dat het niet goed was"

bakkenistklein

Naam
Leeftijd
Operatie
Waar

Jeroen Visscher
25
Knieoperatie
Kliniek ViaSana

"Weer bakkenist tijdens motorcrossn"

dieten

Naam
Leeftijd
Operatie
Waar

Janneke van Dieten
25
Knieoperatie
Kliniek ViaSana

"30 van de 34 wedstrijden gewonnen"

Rickyvoetballer

Naam
Leeftijd
Operatie   
Waar

Ricky Seinstra
21
Kruisband operatie
Kliniek ViaSana

"Binnen een jaar keepte ik weer een wedstrijd"

rothoff

Naam
Leeftijd
Operatie
Waar

Linda Rothoff
21
Knieoperatie
Kliniek ViaSana

"Eindelijk hoop dat ik straks weer kan sporten"


Revalidatieproces

Voor oefeningen thuis en voor uw fysiotherapeut kunt u hier het revalidatieschema downloaden.

Revalidatieschema

Patiënteninformatie

De knie is een gewricht waar vaak blessures optreden. Sport is de grootste oorzaak van een gescheurde kruisband. Een gescheurde kruisband kan heel ernstig zijn en ervoor zorgen dat iemand niet zonder risico kan sporten.

Gescheurde kruisband tekening

Hoe komt het dat knieblessures vaak voorkomen?
Het kniegewricht wordt zwaar belast doordat het bovenlichaam met draaibewegingen een grote kracht uitoefent op de knie. Omdat de knie bij draaibewegingen licht gebogen is, is hij minder stabiel. De voorste kruisband en menisci krijgen bij een draaibeweging van het lichaam grote en soms te grote krachten te verwerken. De kruisband kan hierdoor afscheuren waardoor een operatie noodzakelijk is.

Waaraan herken je een gescheurde kruisband?
Bij een verdraaiing van de knie kunnen de volgende symptomen optreden:
• Een knoepend geluid. Veel sporters voelen en horen soms een knoep als de voorste kruisband scheurt. Ook omstanders kunnen het soms horen.
• Meestal binnen een uur een gezwollen knie.
• Pijn.
• Tijdens de verdraaiing heeft de knie een ongebruikelijke beweging gemaakt of een abnormale stand gehad.
• Instabiliteit. Dat merk je vaak pas na het herstel als je weer begint met sporten. Dan is de knie in gevaar, doordat aanvullend letsel van kraakbeen en meniscus kan optreden.

Wel of niet opereren?
Omdat het gaat om een ernstig letsel van de knie, is onderzoek door een gespecialiseerde orthopedisch chirurg nodig. Die moet bekijken of de knie in staat is spontaan te herstellen of dat een operatie noodzakelijk is. Vaak is een onderzoek met een kijkoperatie of MRI (onderzoek met geluidsgolven) nodig om de exacte schade van de knie te kunnen bepalen. Afhankelijk van de uitkomst van dit onderzoek kiest de chirurg de best passende behandeling voor een verantwoord herstel om weer te kunnen sporten.

Diagnose

Hoe wordt een gescheurde kruisband vastgesteld?
Uw orthopedisch chirurg vraagt u wat er precies gebeurd is en of u misschien al herstel heeft gemerkt. Hij zal vaststellen of er symptomen van een voorste kruisbandletsel zijn opgetreden. Tijdens het lichamelijk onderzoek worden enkele specifieke testen uitgevoerd om de toestand van de voorste kruisband te beoordelen. Als de verdraaiing van de knie recent is gebeurd, let hij op pijn, zwelling en (spier)functie. Als de knie niet meer dik en pijnlijk is, kunnen stabiliteitstesten van de kruisbanden gedaan worden. Bij de Lachman-test en de voorste schuifladentest wordt het onderbeen ten opzichte van het bovenbeen verschoven en bij de pivotshift-test wordt de draaistabiliteit van de knie bepaald.

Röntgenonderzoek kan kleine botbreuken of losse fragmenten aantonen. Een MRI-onderzoek, een onderzoek met geluidsgolven, brengt alle structuren van de knie in beeld. Op deze manier kan de orthopedisch chirurg eventueel letsel aan de meniscus en banden zien. In meer dan de helft van de gevallen met een letsel aan de voorste kruisband is namelijk ook de meniscus gescheurd. Het kraakbeen is minder goed met een MRI te zien, tenzij er veel schade is.

Om de schade precies in beeld te brengen is een kijkoperatie (arthroscopie) nodig. Hierbij kan de schade van een gescheurde kruisband het best bepaald worden. Ook kan het kraakbeen beter beoordeeld worden dan met een MRI. Bij een fors knieletsel is een MRI-onderzoek niet altijd voldoende.

Kijkoperatie gescheurde kruisband

Behandeling

Hoe wordt een letsel van een gescheurde kruisband?
Bij een acuut letsel van de voorste kruisband van de knie bestaat de behandeling uit bestrijding van de pijn en van de zwelling van de knie. Rust, pijnstilling, drukverband en stabiliteit zijn belangrijk. Soms is het nodig om met een punctie (prik met injectienaald) de knie te ontlasten van de druk die door een bloeding in de knie is ontstaan. Een spalk of brace kan helpen. Meestal is het nodig om het gewricht te ontlasten door elleboogskrukken te gebruiken.

Behandelplan
Als de eerste zwelling en pijn zijn verdwenen en de functie van de knie is verbeterd, kan uw orthopedisch chirurg een behandelplan met u opstellen. Met alleen de gegevens van aanvullend onderzoek zoals MRI of een kijkoperatie kan geen plan worden gemaakt. Ook de antwoorden op de volgende vragen spelen een rol bij de keuze om wel of niet te opereren:
• Hoe oud bent u en welke sporten wilt u beoefenen?
• Is de knie al langer instabiel en zo ja, in welke situaties?
• Op welk niveau wilt u sporten?
• Zijn er andere beschadigingen in de knie?

Een gescheurde kruisband kan zonder of met operatie behandeld worden.

Behandeling zonder operatie
Een behandeling zonder operatie (conservatieve behandeling) bestaat uit een uitgebreid trainingsprogramma, waarbij de nadruk ligt op de ontwikkeling van spierkracht en het bewegingsgevoel van de knie. Het gebruik van een kniebrace kan ook zinvol zijn.

• Spierkracht
De spieren rondom het bovenbeen en de romp moeten sterker worden. Met name de hamstrings, die een stabiliserende functie hebben bij een knie met een slecht of niet functionerende voorste kruisband. De functie van de voorste kruisband kan voor een deel door de hamstrings worden overgenomen.
• Bewegingsgevoel
Gewrichten bewegen doordat hersenen informatie via de zenuwen doorsturen naar de spieren (propriocepsis). Om soepel te kunnen bewegen en de spiergroepen in de juiste volgorde en verhouding aan te kunnen spannen, is het noodzakelijk om weer een goede gewrichtszin te krijgen. Speciale training kan het bewegingsgevoel van de knie optimaliseren. Hiervoor worden coördinatie-oefeningen voorgeschreven.
• Brace
Een brace kan een knie stabiliseren. Deze brace moet wel strak scharnieren en een goede pasvorm hebben. Hij moet perfect aangemeten zijn om stabiliteit van de knie te kunnen waarborgen. De braces die ViaSana gebruikt, zijn licht en comfortabel om te dragen. Soms is door het gebruik van een brace, afhankelijk van de schade aan de knie en de sportwensen van de patiënt, een operatie niet nodig.


Kruisband operatie

Wat is een reconstructie van de voorste kruisband?
Bij een reconstructie van de voorste kruisband moet een operatie plaatsvinden. De gescheurde kruisband wordt meestal vervangen door eigen peesweefsel. Dit peestransplantaat kan op verschillende plaatsen rondom de eigen knie weggenomen worden zonder dat het belangrijke gevolgen heeft voor de kniefunctie. Uw orthopedisch chirurg zal afhankelijk van diverse aspecten voor een transplantaat kiezen dat in ieder geval tot een goed resultaat zal leiden. De voorkeur van de orthopedisch chirurgen Sala en Van der Heijden gaat meestal uit naar de hamstringmethode; op indicatie kan de patellapees gebruikt worden.

Hamstringpezen
Momenteel worden de hamstringpezen het meest gebruikt bij een reconstructie. Deze zitten aan de binnenachterkant van het bovenbeen. Een klein nadeel van deze pezen is dat ze niet zo snel vastgroeien aan het bot als de patellapees. Een groot voordeel is dat het weghalen van het hamstringtransplantaat minder knieschijfpijn in het eerste jaar na de operatie veroorzaakt. De knie herstelt daardoor meestal sneller. In kliniek ViaSana wordt daarom meestal de hamstringmethode gebruikt.

Gescheurde kruisband behandeling

Patellapees
Het alternatief voor het hamstringtransplantaat is de patellapees. De patellapees zit tussen de knieschijf (patella) en het onderbeen. Een smalle strook peesweefsel met aan beide uiteinden een stuk bot kan eenvoudig verkregen worden. De patellapees is een sterke pees die vanwege de botfragmenten aan ieder uiteinde stevig vast te zetten is in het boven- en onderbeen. Ook groeit de pees door deze botfragmenten snel vast aan het bot en kan de belasting van de knie snel worden opgevoerd.

Minder gebruikt transplantaat
De quadricepspees kan ook als transplantaat gebruikt worden, maar dit is nooit de eerste keus. Deze pees heeft aan één kant een botfragmentje voor een stevige fixatie en het andere uiteinde wordt op dezelfde manier vastgezet als de hamstringpees. Een andere mogelijkheid is gebruik maken van een donortransplantaat van een overleden persoon (allograft). Deze pezen zijn echter duur en kunnen eerder een infectie veroorzaken dan bij gebruik van eigen peesweefsel. De meeste orthopedisch chirurgen gebruiken het liefst lichaamseigen materiaal (pees), omdat die het best door het lichaam worden geaccepteerd en betrouwbaarder zijn dan donortransplantaten. Allografts worden nog wel eens gebruikt als een knie al eerder geopereerd is of wanneer er sprake is van achterste kruisbandreconstructies.

Fixatietechnieken van de pezen
Elk jaar verschijnen er nieuwe fixatiematerialen om het transplantaat ter vervanging van de voorste gescheurde kruisband vast te zetten. Voor de hamstringmethode worden diverse implantaatjes gebruikt, omdat hiervoor nog steeds niet de meest ideale fixatiemethode is gevonden. De patellapees wordt voornamelijk met metalen of oplosbare schroeven gefixeerd. De resultaten van een voorste gescheurde kruisband operatie met de patella- en hamstringpees zijn vergelijkbaar.

Voor wie?
De volgende patiënten komen in aanmerking voor een operatieve reconstructie van de voorste kruisband:

• Actieve sporters die aan contactsporten doen waarbij veel draaibewegingen voorkomen, zoals voetbal, basketbal, handbal, tennis, skiën en motorsport.
• Patiënten met aanhoudende instabiliteitklachten ondanks het volgen van een uitgebreid trainingsprogramma.
• Alle knieletsels met een meervoudig bandletsel.

Voor een operatieve reconstructie van de voorste kruisband moet de patiënt gemotiveerd zijn voor intensieve nabehandeling. U dient de instructie van de behandelende specialist op te volgen, zeker als ook de meniscus is gehecht.

Het tijdstip van operatie na het opgelopen knieletsel is belangrijk vanwege eventuele complicaties. De beste resultaten worden behaald als de knie pijnvrij is, een goede functie heeft en de spierkracht rondom de knie weer voldoende is. Er moet minimaal drie tot zes weken gewacht worden met opereren.

Kan de voorste gescheurde kruisband operatie in dagbehandeling?
Afhankelijk van de wens van de patiënt kan besloten worden de operatie in dagbehandeling uit te voeren. De patiënt kan er ook voor kiezen om na de operatie een nacht blijven. U gaat pas naar huis wanneer een fysiotherapeut u oefeninstructies heeft gegeven. In kliniek ViaSana overnachten de meeste patiënten na een voorste gescheurde kruisband operatie. Ze krijgen direct na de operatie en de volgende morgen voor het ontslag oefeninstructies van een fysiotherapeut.

Na de behandeling

Nabehandeling van een voorste kruisband operatie
Na de voorste gescheurde kruisband operatie moet direct met de nabehandeling worden begonnen. U moet goed gemotiveerd zijn en voldoende tijd reserveren voor de nabehandeling. Exacte instructies over de revalidatie en toegestane oefeningen zullen worden gegeven door uw specialist. Tijdens de opname zal onze fysiotherapeut u begeleiden met uw eerste oefeningen en adviseren over de toegestane belasting van de knie. Daarna zal uw eigen fysiotherapeut u begeleiden.

Eerste fase
De eerste fase na de operatie is belangrijk om langdurige stijfheid van de knie te voorkomen.
• Patiënten worden direct na de operatie gestimuleerd om de spieren te oefenen. Na de operatie krijgt u bij ons in de kliniek meteen instructies van de fysiotherapeut voor de eerste oefeningen.
• Zwemmen mag al na de eerste week.
• De eerste 2 tot 4 weken worden elleboogskrukken gebruikt, omdat de nieuwe kruisband nog moet ingroeien en de knie gezwollen en pijnlijk is.
• De beste oefening voor de knie tijdens de eerste twee maanden is fietsen, eerst onbelast op een hometrainer en later gewoon op een fiets.

Tweede fase
Na twee weken komt u op de eerste controle om de wond en de zwelling en functie van de knie te laten controleren. De tweede fase bestaat uit het versterken van de spieren rondom de knie. Dit doet u door:
• Fietsen
• Stepoefeningen en oefeningen met een elastiek.
• Oefeningen met gewichten; deze kunnen na twee maanden geleidelijk worden opgevoerd.

Na twee tot drie maanden kunt u starten met joggen, eventueel op een loopband, en met specifieke sportgerelateerde coördinatie-oefeningen. Voorzichtige draaibewegingen mogen pas op z'n vroegst na 4 maanden worden uitgevoerd. Fietsen blijft tijdens de hele nabehandeling een belangrijke activiteit, voor de spieren en voor het uithoudingsvermogen. Bovendien is fietsen een risicoloze oefening voor de nieuwe knieband en goed voor het kapsel en kraakbeen. Na zes maanden mag u onder begeleiding van de fysiotherapeut voorzichtig beginnen met de terugkeer naar uw sport. De meeste patiënten kunnen binnen zes tot negen maanden op een verantwoorde manier weer normaal hun oude sport beoefenen.

Gebruik van een kniebrace
Tijdens de eerste twee weken wordt soms een afneembare achterspalk gegeven worden om de knie te beschermen en rust te geven na de noodzakelijke oefeningen. Meestal is dit niet nodig. Een scharnierbrace is soms gewenst om een geopereerde knie langer te beschermen tegen overmatige druk op de gereconstrueerde kruisband. Dit is afhankelijk van de uitgevoerde operatie en de kwaliteit van de rest van de knie. Permanent gebruik van een brace bij sport na een voorste gescheurde kruisband operatie is meestal niet nodig.

Welk resultaat kan een sporter verwachten?
Het resultaat van een voorste gescheurde kruisband operatie is afhankelijk van de toestand van de knie vóór de operatie. Als de knie al een deel van een meniscus mist of als er kraakbeen beschadigd is, wordt het resultaat minder. Het is daarom goed om na een letsel van de voorste kruisband niet te lang te wachten met een voorste kruisband reconstructie. Iedere keer dat een sporter vanwege de instabiliteit door zijn knie zakt, neemt het risico op meniscus- en kraakbeenletsel toe. Bij een knie die behalve een voorste kruisband scheur geen andere beschadigingen heeft, wordt na een reconstructie van de voorste kruisband in 85% een goed resultaat bereikt. Een goed resultaat betekent dat er weer langdurig op het oude sportniveau wordt gesport.

Welke complicaties kunnen optreden?
Een stijve knie. Dit risico is het grootst als direct na een letsel van de voorste kruisband een hersteloperatie plaatsvindt. U dient te wachten totdat zowel de zwelling van de knie is afgenomen en de functie weer is hersteld. Meestal kan 4 tot 6 weken na het ongeval een reconstructie worden uitgevoerd.

Andere complicaties, die minder vaak voorkomen, zijn nabloedingen en infecties van de knie direct na de operatie. Meestal kunnen deze complicaties zonder restklachten behandeld worden. De kans op trombose van het been na een voorste gescheurde kruisband operatie is klein door het gebruik van antitrombosespuitjes na de operatie. Een nieuw letsel aan de herstelde kruisband of aan andere delen van de knie kunnen verantwoordelijk zijn voor een terugkerende instabiliteit van de knie. Soms kan een tweede kleine kijkoperatie nodig zijn omdat er teveel littekenvorming in de knie zit en de knie niet meer goed buigt of strekt. Het overtollige littekenweefsel wordt dan weggehaald.

Interessante website

Orthopedisch chirurgen

Drs. Roland Donk - Orthopedisch chirurg

Roland Donk is gespecialiseerd in rug en kniebehandelingen. Hij heeft zijn ervaring opgedaan in het CWZ, is jarenlang voorzitter geweest van de Dutch Spine Society en orthopedisch consulent van voetbalclub NEC.

 
Drs. Klaas van der Heijden - Orthopedisch chirurg

Klaas van der Heijden, geboren in 1955, is orthopedisch chirurg en naast één van de grondleggers ook medisch directeur van ViaSana.

 
Drs. Bas Rutten - Orthopedisch chirurg

Bas Rutten, geboren in 1975 te Groningen, heeft zich gespecialiseerd in de knie, voet en enkelchirurgie en is sinds 1 augustus 2009 full time werkzaam in ViaSana.

 
Dr. Tony van Tienen - Orthopedisch chirurg

Tony van Tienen heeft zich na zijn specialisatie toegelegd op de sport-orthopedie. Hij is gepromoveerd op meniscustransplantaties, een onderzoek dat werd beloond met de Mathijsenprijs.