Kunstmeniscus
24-03-2011
Op vrijdag 1 april 2011 organiseert de Nederlandse Vereniging
voor Arthroscopie haar jaarlijkse congres (arthroscopie = kijkoperatie). Dit jaar worden de laatste
ontwikkelingen over de meniscus gepresenteerd. Ongeveer 400
orthopedisch chirurgen uit het binnen en buitenland zijn hierbij
aanwezig. Tony van Tienen, sinds februari
2011 orthopedisch chirurg bij ViaSana, is nauw betrokken bij de
ontwikkelingen van 's werelds eerste kunstmeniscus en daarom
gevraagd de laatste ontwikkelingen te presenteren.
Onderzoek naar de
kunstmeniscus
Tony van Tienen is gepromoveerd op onderzoek naar
meniscustransplantaties. Dit onderzoek werd beloond met de
Mathijsenprijs. Een prijs die om de drie jaar wordt uitgereikt door
de Nederlandse Orthopaedische Vereniging aan de beste
wetenschappelijke prestatie. Tony van Tienen is één van de
projectleiders van een groot samenwerkingsproject tussen de
universiteiten van Groningen, Nijmegen en Eindhoven en een aantal
bedrijven zoals DSM. De verwachting is dat dit samenwerkingsverband
in 2014 de eerste natuurgetrouwe meniscus kan presenteren.
Op dit moment is er in Nederland nog geen 'kunstmeniscus'
beschikbaar waarmee de gehele meniscus vervangen kan worden. Wel
zijn er producten in ontwikkeling die gedeeltes van verwijderde
menisci kunnen vervangen. Dit zijn de Actifit van Orteq en de CMI
van Regen. Een ander product komt net uit de experimentele fase en
dat is de Nusurface, van Active Implants, een bedrijf in Israël.
Dit is een soort 'spacer' die na verwijdering van de meniscus de
ontstane ruimte opvult. Hiermee zouden de drukken in de knie beter
verdeeld worden waardoor minder pijn zou ontstaan.
De kunstmeniscus waar Tony van Tienen onderzoek naar doet kan de
gehele meniscus vervangen. Daarnaast is hij natuurgetrouwer
waardoor de functie van de natuurlijke meniscus zo goed mogelijk
wordt nagebootst. De verwachting is dat pijn
beter voorkomen wordt en de levensduur van het
implantaat langer zal zijn.
Waarom een kunstmeniscus?
Een knie heeft een
meniscus aan de binnen- en buitenkant. De meniscus heeft het
vermogen schokken van de knie op te vangen en stabiliteit aan het
gewricht te geven. Dit is met name van belang bij sporten waarbij
de knie aan veel draaibewegingen wordt blootgesteld zoals bij
voetbal, hockey en basketbal. Doordat een meniscus voor het
grootste deel niet doorbloed is, zal een kapotte meniscus meestal
niet uit zichzelf genezen.
Eventueel kan een meniscus-operatie worden uitgevoerd
waarbij de scheur wordt gehecht. Maar soms is de meniscus
dermate gescheurd dat hechten geen optie is en de meniscus
verwijderd moet worden. Een groter probleem ontstaat dan doordat de
druk op het ondergelegen kraakbeen van de knie sterk toeneemt. Deze
verhoogde druk resulteert meestal in vroegtijdige slijtage van de
knie waardoor eventueel een knieprothese geplaatst moet worden. Een
kunstmeniscus zou ervoor kunnen zorgen dat deze verhoogde druk niet
optreed. Hierdoor verdwijnen slijtage klachten en kan het plaatsen
van een knieprothese worden uitgesteld.