terug
Hoe kunnen we u helpen?

Artrose knie

Hoe ontstaat knieartrose?

Het kraakbeen is elastisch en heel glad waardoor de gewrichten makkelijk kunnen bewegen zoals buigen, strekken en draaien. Gedurende het leven staan gewrichten voortdurende bloot aan krachten waardoor langzaam slijtage aan het kraakbeen ontstaat. Hierdoor wordt het kraakbeen dunner en ruwer. Meestal is de slijtage die tijdens het leven ontstaat gering en kan het lichaam die zelf repareren. Wanneer echter de kwaliteit van het kraakbeen sterk verminderd kan dit pijn, zwelling en een beperkte belastbaarheid van het gewricht veroorzaken. Randwoekeringen van het gewricht en ontstekingen kunnen ontstaan waardoor de klachten eveneens sterk toenemen. De oorzaak van artrose is moeilijk vast te stellen. Daarentegen zijn er bepaalde factoren die de kans op het ontwikkelen van artrose verhogen zoals: 

  • Letsels van het gewricht, denk bij de knie aan meniscus- en kraakbeen letsel of een gescheurde voorste kruisband.
  • Secundaire artritis zoals reumatoïde artritis en jicht.
  • Leeftijd, met toenemende leeftijd neemt de kans op het krijgen van artrose toe.
  • Veel artrose in de familie, een bepaalde genetisch afwijkingen is hier nog niet voor gevonden.
  • Overgewicht geeft op de gewichtsdragende gewrichten, heup en knie, meer kans op verslechtering van het kraakbeen.
  • In enkele gevallen worden klachten veroorzaakt door een tumor of infectie. Als hier aanleiding toe is, zal uw orthopedisch chirurg onderzoek doen. 

Symptomen knieartrose

Pijn en stijfheid
Normaalgesproken begint artrose in de knie met pijn en stijfheid. Deze pijn of stijfheid ervaart u met name na rust of na belasting. Zo kan u pijn of stijfheid ervaren ’s ochtends of na een periode stilzitten. Deze pijn wordt ook wel startpijn of ochtendstijfheid genoemd. Daarnaast kunt u pijn of stijfheid ervaren na het ‘’te’’ veel belasten van de knie. Deze stijfheid zorgt ervoor dat u uw knie minder ver kunt buigen.

Veranderde gewrichten
Artrose in de knie kan leiden tot een zichtbare verandering in de gewrichten. Dit kan resulteren in een gewricht die breder wordt, vervormt, een andere stand aanneemt of uitsteekt. Dit symptoom heeft niet per definitie direct verband met pijn en stijfheid maar is wel een indicatie van artrose.

Krakende gewrichten
Een ander symptoom is het crepiteren van het gewricht. Dit houdt in dat bij het bewegen van het gewricht een krakend geluid hoorbaar is. Het kraken is niet per definitie schadelijk.

Ontsteking
Een laatste symptoom is zicht- en voelbaar wanneer de vergroeiingen van het bot tegen het gewrichtskapsel aan komen. Dit leidt in vrijwel elke situatie tot een ontsteking. Terug te zien is dat het gewricht dan dikker, roder, warmer en pijnlijker wordt en daarnaast neemt de functie (tijdelijk) af. Als u deze symptomen herkent, dan kan dit duiden op artrose. Wanneer u één of meerdere van deze symptomen ervaart, dan adviseren wij te beginnen met het ontzuren van het kraakbeen. Soms neemt de pijn zonder enige reden sterk toe. In deze situatie kan het zinvol zijn het gewricht te ontlasten door bijvoorbeeld een stok, kruk of pijnstillers te gebruiken. Vaak verdwijnt de pijn spontaan en blijft het gewricht na zo’n pijnepisode voor jaren weer redelijk tot goed belastbaar.

Diagnose

Veel mensen komen bij ViaSana met de verwachting dat zij een MRI-scan of een kijkoperatie krijgen. Recent onderzoek heeft aangetoond dat dit in de meeste gevallen niet zinvol is. Een kijkoperatie kan de ontwikkeling van artrose in sommige gevallen zelfs verergeren.

MRI-scan; meestal geen meerwaarde
Een MRI van de knie laat bij mensen boven de 50 jaar vrijwel altijd afwijkingen zien, ook bij mensen die  helemaal geen klachten hebben. Een MRI-scan heeft daarom in deze gevallen geen meerwaarde.  De orthopedisch chirurg kan de oorzaak van uw klachten wel op andere manieren goed vaststellen. Op basis van een goed gesprek, lichamelijk onderzoek en een gewone röntgenfoto. De verdenking op artrose wordt daarbij sterker wanneer u:

  • Ouder bent dan 50 jaar
  • De klachten erger worden bij toenemende belasting van het gewricht
  • De stijfheid 's ochtends niet langer duurt dan 30 minuten (bij reuma duurt dit bijvoorbeeld langer)
  • Startklachten heeft, bijvoorbeeld bij het opstaan vanuit een stoel

Kijkoperatie
 Bij patiënten ouder dan 50 jaar met knieartrose, blijkt een kijkoperatie geen verbetering te geven. Verouderd kraakbeen is namelijk niet met een operatie te repareren. Daarnaast kan een operatie waarbij de meniscus in zijn geheel of gedeeltelijk verwijderd wordt, de ontwikkeling van artrose alleen maar versnellen. Om onnodig risico en teleurstelling te voorkomen, wordt een kijkoperatie in deze gevallen afgeraden. In deze gevallen wordt geprobeerd uw klachten middels de onderstaande behandelmogelijkheden te verhelpen.

Behandelmogelijkheden

Preventie

Preventie van artrose is meestal niet mogelijk. Het beste is extreme belasting met het risico op een blessure te voorkomen. Een goede conditie en gezondheid zijn het belangrijkst bij het voorkomen van artrose. Voorbeelden van lichamelijke activiteiten die ten goeden komen aan uw conditie en gezondheid zijn: wandelen, fietsen en zwemmen. Begeleiding door een fysiotherapeut kan in de eerste fase tot meer beweging zinvol zijn. Hieronder is meer informatie over afvallen bij overgewicht terug te vinden en zijn er bewegingsoefeningen opgesteld die u helpen bij het voorkomen van (ergere) artrose. 

Enkele kilo's helpen al
Wanneer u zowel artrose in de knie als overgewicht ervaart, is het van belang af te vallen. Wanneer u minder weegt, komt er minder gewicht op de gewrichten waardoor uw klachten verminderen; 1 kilo gewichtsverlies scheelt vaak 4 kilo druk op uw knieën. Afvallen is het effectiefst bij beginnende klachten. De orthopedisch chirurg kan u naar een diëtist verwijzen. 

Beweging
In beweging blijven helpt bij aan het verminderen van de klachten en het functieverlies door artrose in de knie. Zolang het lichaam niet overbelast wordt tijdens het bewegen, is het niet schadelijk voor het gewricht. Net zoals bij het afvallen geldt dat het in beweging komen en blijven het meest effectief is bij beginnende klachten.

Injectie in de knie

In sommige gevallen kan een injectie met corticosteroïd in het gewricht helpen. Het effect daarvan kan tot een paar maanden aanhouden. Uw orthopedisch chirurg bespreekt met u of dit zinvol is.

Fysiotherapie en beweging

Het is van belang dat u minimaal een halfuur per dag actief beweegt. Activiteiten waarbij u rustig uw knieën beweegt zijn hierbij het meest effectief. Voorbeelden hiervan zijn wandelen, fietsen en zwemmen.

Fysiotherapie is geschikt als behandeling als zelf genoeg bewegen niet lukt of de klachten erger maakt. Door de oefeningen krijgt u meer spierkracht en conditie en wordt uw knie zo sterk, soepel en stabiel. Allereerst bespreekt u met de therapeut wat uw klachten zijn en welke hulp u nodig heeft. Vervolgens volgt een lichamelijk onderzoek en zet de fysiotherapeut eventuele meetinstrumenten in. Hiervoor neemt de therapeut uitgebreid de tijd. Daarna beslist de therapeut in samenspraak met u welke behandeling het beste is. Er zijn verschillende soorten behandelmogelijkheden bij de therapeut.

Voorlichting en advies
U krijgt informatie over de omgang met artrose. Deze informatie is toegespitst op uw persoonlijke situatie.

Oefentherapie
In sommige gevallen is naast voorlichting en advies ook oefentherapie nodig. In samenspraak beslist de therapeut met u hoeveel oefentherapie u nodig heeft. Hierbij is het van belang om naar een doel toe te werken. Dat doel wordt voorafgaand aan het programma uitgebreid besproken. Na een uitleg van de oefeningen kunt u de oefeningen thuis blijven doen of onder begeleiding van de therapeut. Als u te veel en te vaak oefent, kan de pijn verergeren. Dit risico is zo klein mogelijk als u de oefeningen rustig opbouwt. Daarnaast is het van belang om ook na afloop van het oefenprogramma in beweging te blijven.

Als u meer en vaker gaat bewegen, is extra pijn en stijfheid in de knie normaal. Hierdoor wordt de artrose niet erger.

In periodes van veel pijn is het van belang om zo weinig mogelijk te steunen op de pijnlijke knie. Blijf de knie daarentegen wel bewegen en maak gebruik van pijnstillers. Blijf daarnaast de normale dagelijkse dingen doen. U kunt advies krijgen over hulpmiddelen. Voorbeelden hiervan zijn een stok of een rollator. Als de pijn is afgenomen, kunt u het voorgeschreven oefenprogramma herstarten. Tot slot kan het helpen om stukjes te gaan lopen. Het gebruik van een wandelstok of een rollator kan hierbij ondersteuning bieden.

Pijnmedicatie

Paracetamol en NSAID tabletten
Wanneer de pijn gedurende een lange periode toeneemt of u weet dat u bij beweging meer pijn zult krijgen, dan zijn er een aantal medicijnen die kunnen helpen. Voorbeelden hiervan zijn een paracetamol en NSAID tabletten. Onder deze NSAID tabletten vallen ibuprofen, naproxen en diclofenac. Aan het gebruik van pijnmedicatie zitten enkele risico’s. Daarom is het altijd van belang om uw pijn en de daarbij behorende medicatie met uw huisarts of orthopedisch chirurg te bespreken.

Corticosteroïden
Corticosteroïden kunnen gebruikt wordenals krachtige ontstekingsremmers. Door middel van deze injectie worden deze in uw gewricht gespoten. Deze injecties worden binnen ViaSana geplaatst in verschillende gewrichten en met verschillende doelen. Enkele patiënten geven aan geen of een kortdurend effect te ervaren. Anderen geven aan langer dan een jaar profijt te hebben. 

Operatieve behandelmogelijkheden

De behandeling van knieartrose is afhankelijk van de ernst van de slijtage. Bij lichte knieartrose wordt gekozen voor een niet-operatief behandeltraject. Als er sprake is van een standsafwijking van de knie, wordt in sommige gevallen gekozen voor een corrigerende brace of een beencorrectie om de pijn te verminderen. Er wordt alleen voor een operatief behandeltraject gekozen als bewegen, afvallen en pijnstilling niet langer helpen. Bij ernstige knieartrose is het gewrichtskraakbeen zo ernstig beschadigd dat de beweeglijkheid van de knie en de pijn enkel verbeteren door een operatieve behandeling. Voorbeelden hiervan zijn de eerder benoemde beencorrectie en een knieprothese.

Onvoldoende bewezen behandelmethoden

Glucosamine
Glucosamine zorgt ervoor dat kraakbeen vocht vasthoudt, schokken kan opvangen en glad is. Als er nog geen operatie geadviseerd wordt bent u vrij om glucosamine te gebruiken. Daarentegen adviseert ViaSana glucosamine niet actief omdat het effect naar ons oordeel onvoldoende bewezen is. Mocht u het toch gebruiken, stop er dan in ieder geval na drie maanden mee wanneer u geen effect ervaart.

Groenlipmossel
De Groenlipmossel komt enkel voor in de extreem schone wateren van de Marlborough Sounds in Nieuw-Zeeland. Het speciale diertje is van nature een bron van vetzuren die ontstekingsremmend werken en bevat daarnaast Glucosamine en Chondroïtine. Als er nog geen operatie geadviseerd wordt bent u vrij om de Groenlipmossel te gebruiken. Net zoals Glucosamine, adviseert ViaSana de Groenlipmossel niet actief omdat het effect ervan onvoldoende bewezen is.

Specialist legt uit


Ervaringen van patiënten met knieklachten

Fred  Weterings

Fred Weterings
Artrose knie

Rob  Mans

Rob Mans
O-benen

Alev  Kaya

Alev Kaya
Knieschijfpijn

Ilse  Vloet

Ilse Vloet
Kniepijn

Herkenbare klachten? Laat ons u vrijblijvend adviseren op basis van uw persoonlijke situatie

Corona maatregelen
laatste nieuws