Duinen
 

Heupprothese

Op deze pagina vindt u alles over de heupprothese. Van gegevens over onze deskundigheid tot zeer uitgebreide patiënteninformatie over de operatie en revalidatieperiode.

Deskundigheid

Aanbeveling 94 9,4
Totaal indruk 91 9,1
Behandeling 89 8,9
Voorlichting 88 8,8
Bejegening 89 8,9
Nazorg 88 8,8

Patiënten die in 2010 een heupprothese kregen.

Patiënten folder

In de digitale folder vindt u de belangrijkste patiënteninformatie over de heupprothese. Daarnaast vindt u op deze pagina extra informatie over uw operatie en de revalidatieperiode.


Patiënteninformatie

Het plaatsen van een totale heupprothese is een chirurgische behandeling waarbij de beschadigde heupkop en heupkom verwijderd en vervangen worden door een kunstmatige kop en kom, bestaande uit metaal, plastic, keramiek of een combinatie ervan. Doel van de heupoperatie is om de pijnklachten van de versleten heup te verhelpen en om de beweeglijkheid van het heupgewricht te verbeteren.

De meeste ernstige heupaandoeningen zullen uiteindelijk toch een gewrichtsvervanging vereisen, de uiteindelijke beslissing voor het al dan niet ondergaan van het plaatsen van een heupprothese ligt bij uzelf. Op de polikliniek zullen de voor- en nadelen uitgebreid met u en uw familie worden besproken. Er zijn verschillende soorten van heupprothesen en de orthopedisch chirurg zal met u bespreken welke heupprothese het meest geschikt is.

Een grondige voorbereiding en preoperatieve planning is noodzakelijk om de kans op complicaties te verkleinen. U wordt van tevoren ook gezien door de anesthesioloog en er zullen ook preoperatieve onderzoeken plaatsvinden zoals bloedafname, hartfilmpje, en in sommmige gevallen een longfoto. Soms is een preoperatief nazicht door een internist, hartspecialist, longspecialist nodig om bepaalde zaken extra na te kijken.

De heupoperatie gebeurt door middel van een ruggeprik (spinale anesthesie) of onder algehele narcose, de anesthesioloog zal de verschillende vormen van anesthesie met u bespreken.

De heupprothese wordt geplaatst via een snede aan de buitenzijde van uw heup en wordt vastgezet met botcement (gecementeerde heupprothese) of speciale coatings aan de heupprothese (ongecementeerde heupprothese) die na enkele weken ingroeit in het eigen bot. De keuze hiervan is afhankelijk van de leeftijd, de kwaliteit en vorm van het bot en de bevindingen tijdens de operatie.

De behandeling 

Gecementeerde heupprothese
Bij een gecementeerde heupprothese worden de twee componenten, dus zowel de steel als de kom, door middel van botcement aan het bot gefixeerd ('gelijmd'). Deze heupprothese wordt vooral toegepast bij oudere mensen en bij minder goede kwaliteit van het bot (botontkalking of osteoporose). Deze techniek wordt al meer dan 30 jaar gebruikt met uitstekende resultaten op lange termijn.

Ongecementeerde heupprothese
De cementloze heupprothese of 'ingroeiheup' is de meest gebruikte heupprothese bij jonge mensen met een goede botkwaliteit. Zowel de steel als de kom is voorzien van een fijne laag met een poreus aspect (hydroxyapatiet). Hierdoor wordt het bot rondom de prothese, dat in nauw contact komt met deze oppervlakkige poreuze laag, gestimuleerd om in de heupprothese te groeien.

Operatietechniek
De patiënt wordt op de zij gelegd met de te opereren heup boven. Er wordt een snede gemaakt van ongeveer tien tot vijftien centimeter aan de buitenzijde van de heup, en bij magere patiënten kan deze snede zelfs korter zijn.

Nadien wordt het gewrichtskapsel aan de achterkant ingesneden waardoor het gewricht zichtbaar wordt. De heupkop wordt uit de kom geluxeerd (ontwricht) en de slechte heupkop wordt met behulp van een zaag verwijderd. Hierna wordt de kom bewerkt met speciale hemisferische raspen tot het definitieve heupprothese component perfect past in de kom. Vervolgens wordt het kanaal in het bovenbeen uitgeriemd met speciale raspen tot ook hier het definitieve heupprothese component nauw aansluit op het dijbeen. Hierop wordt een proefprothese geplaatst om de stabiliteit van de heupprothese te testen.

Heupprothese

Indien de chirurg tevreden is worden de definitieve componenten geplaatst. De wonde wordt gesloten met achterlaten van een wonddrain om overtollige bloed te laten draineren. Via een speciaal drainsysteem kan dit opgevangen bloed dan eventueel terug in de eigen bloedbaan van de patient via een infuus worden gebracht.

Heupprothese

Zowel voor als na de operatie wordt antibiotica toegediend en maakt het operatieteam gebruik van speciale steriele helmen om de kans op infectie zo klein mogelijk te houden.

Wat zijn de voordelen van een totale heupprothese
Het plaatsen van een totale heupprothese is wereldwijd een van de meest uitgevoerde ingrepen. De resultaten van deze ingrepen zijn over het algemeen zeer goed en ongeveer 95% van de patiënten zijn na de operatie volledig pijnvrij. De heupprothese geeft ook een grotere bewegingsvrijheid van de heup. Hierdoor ontstaat er een hogere activiteitenniveau en wordt zowel lichamelijk als sociale zelfstandiger. De heupprothese functioneert na 15 jaar nog goed bij 90-95% van de patiënten.

Heupprothese

Risico's van een totale heupprothese operatie?
Een totale heupprothese is een zware operatie. Bijgevolg zijn er ook risico's verbonden die bij iedereen kunnen optreden. Uiteraard wordt al het mogelijke gedaan om de kans op complicaties te beperken en om de operatie zo veilig mogelijk te laten verlopen.

Algemene complicaties
• pijn komt voor na iedere operatie. Pijnmedicatie wordt voorgeschreven en het is belangrijk om dit te gebruiken zoals voorgeschreven, zodat u zo snel mogelijk kan revalideren
• bloeding, tijdens of na de operatie. Met behulp van een speciale ontworpen wonddrain wordt het bloed terug gegeven, maar soms is een bloedtransfusie noodzakelijk
• bloedklonters in het been (trombose, risico 1-40), die soms via de bloedbaan verspreid naar de longen (longembolie) en kortademigheid veroorzaakt (risico 1-250). U krijgt medicatie (dagelijkse injecties met bloedverdunners) om het risico van bloedklonters tot een minimum te beperken en het is uitermate van belang om zo snel mogelijk, de dag van de operatie, het bed uit te komen en te mobiliseren
• problemen met plassen, waarbij een urinecatheter soms noodzakelijk is voor een of twee dagen.

Specifieke complicaties bij totale heupprothese
• infectie (risico 1-70). Dit veroorzaakt pijn en loslating van de prothese. Er wordt onderscheid gemaakt tussen vroegtijdig en laattijdig infectie. Dit wordt behandeld met antibiotica. Soms zijn een of meerdere operaties nodig om de infectie te behandelen.
• luxatie of ontwrichting van de prothese (risico 1-40 in eerste 5 jaar na operatie)
• zenuwbeschadiging met spierzwakte, verminderd gevoel of pijn in been (risico 1-100)
• loslating van de prothese zonder infectie waarbij reoperatie (revisie van de prothese) noodzakelijk is
• slijtage (wear) van de prothese, afhankelijk van lichaamsgewicht en activiteiten niveau (90-95% functioneert nog goed na 15 jaren)
• beenlengteverschil. Het verschil kan eventueel gecorrigeerd worden met een hakverhoging in de schoen.

Kliniek ViaSana
Voorafgaand aan de operatie krijgt u van de orthopedieconsulente een uitnodiging om in ViaSana een informatiedag bij te wonen. Na het ontvangst krijgt u uitleg over de operatie en hoe het verloop van de opname zal zijn. Daarna krijgt u een presentatie over de heupoperatie te zien. De dag wordt afgesloten met een rondleiding op de verpleegafdeling.

Van de orthopedieconsulente krijgt u een aantal zaken mee naar huis:
• Een informatiemap
• Pasje van de knieprothese (luchthavens)

Informatiemap
Na afloop krijgt u een informatiemap mee, waarin helder alles staat vermeld wat die middag is verteld. Bovendien staan er uitgebreide instructies in die handig zijn om te weten voordat u geopereerd wordt en nadat u geopereerd bent. Ook staan er oefeningen in die u na de operatie moet doen. Na de opname krijgt u overigens een verwijzing mee voor oefentherapie onder leiding van een fysiotherapeut.

Na de behandeling

Na de heupoperatie wordt u door ons team (medische specialisten, fysiotherapeuten, heupconsulent, verpleegkundigen) geholpen om weer zo snel mogelijk zelfstandig te functioneren. Het is uitermate belangrijk om de eerste dag na de heupoperatie weer te gaan lopen en het gewricht te belasten. Dit gebeurt onder begeleiding van de fysiotherapeut. Het is normaal dat u de eerste dagen na de heupoperatie wat pijn ervaart in het operatiegebied evenals zwelling van het gehele been. U krijgt hiervoor pijnmedicatie en dagelijkse injecties met bloedverdunners in uw buik of bovenbeen om de vorming van bloedklonters in het been tegen te gaan.

Eveneens zullen foto's worden genomen van uw nieuwe heup op de dag na de operatie. De operatiewond moet ten minste 2 tot 3 weken schoon en droog worden gehouden voor een optimale wondgenezing. 2 weken na de operatie worden de hechtingen verwijderd. De opnametijd zal 4-5 dagen duren.

De arts zal uw heup en de beweeglijkheid meerdere malen poliklinisch controleren. Ook zullen regelmatig foto's van de heup worden gemaakt om deze te controleren op slijtage van de heupprothese.

Richtlijnen voor bescherming van de heupprothese in de eerste periode na de operatie:

vermijd buigen van de heup boven 90 graden (dit is een rechte hoek tussen romp en bovenbeen) om luxatie of ontwrichting te voorkomen. Bvb. Vermijd voorwerpen op te rapen van de grond, vooroverbuigen in een stoel.
gebruik de eerste 6 weken altijd 2 krukken
vermijd tijdens zitten het geopereerde been over het ander been te slaan
neem kleine pasjes tijdens het omdraaien
vermijd druk op de wond tot deze volledig is genezen bvb liggen op de geopereerde zij
forceer de heup nooit, of activiteiten die pijnlijk zijn voor de heup
vermijd zitten in lage stoelen

Autorijden
U wordt geadviseerd niet auto te rijden totdat u op controle bent geweest en totdat u voldoende controle heeft over uw been bij noodsituaties.
 

Orthopedisch chirurgen

Drs. Andy Wijono -

Drs. A. Wijono werd geboren in Surabaya, Indonesie, en groeide op in Belgie. Hij studeerde geneeskunde aan de Katholieke Universiteit Leuven, Belgie, waar hij cum laude afstudeerde.

 
Drs. Ralph Eijdems -

Ralph Eijdems, geboren in 1974 te Kerkrade, is orthopedisch chirurg en vanaf 1 april 2010 werkzaam in ViaSana.