terug
Hoe kunnen we u helpen?

Knieprothese op maat, sexy marketingtool of revolutie?

vrijdag 23 november 2018

Knieprothese op maat, sexy marketingtool of revolutie?

Al sinds de jaren 50 van de vorige eeuw worden knieprotheses geplaatst. De laatste jaren is dit aantal fors toegenomen, in 2014 ongeveer 25.000 protheses in Nederland. Dit komt door de vergrijzing, maar ook door steeds verder ontwikkelde methodes om knieprotheses te plaatsen. Maar welke methodes zijn er? En welke geeft het beste resultaat?

Dezelfde operatie

Er zijn verschillende methodes bij het plaatsen van een knieprothese, toch verloopt de operatie bij alle methodes in dezelfde stappen. Zo wordt eerst het kniegewricht geopend. Daarna wordt het resterende kraakbeen en een dun plakje bot van zowel het boven- als onderbeen afgezaagd. Ook wordt de meniscus en de voorste kruisband (en soms ook de achterste kruisband) verwijderd. Op de zaagvlakken van het boven- en onderbeen wordt met botcement een deel van de prothese bevestigd. Hiertussen komt een hard stuk plastic. Samen vormen die drie delen het nieuwe kniegewricht.

Verschil moet er zijn

Uiteraard moet de chirurg zorgen dat er precies genoeg bot wordt verwijderd en dat de prothese er aan het einde van de operatie kaarsrecht inzit. Een nauwkeurige plaatsing van een knieprothese geeft een betere overleving van de prothese en tevredenheid van de patiënt. En dat is nu net het punt waar een orthopedisch chirurg verschillende methodes kan gebruiken: de standaardmethode, navigatiemethode en de zogenaamde 'knieprothese op maat' of liever gezegd de 3D/PSI-methode.

1) Standaardmethode

Wereldwijd wordt veruit het vaakst de standaardmethode gebruikt. Om de prothese te plaatsen zijn er richtinstrumenten ontworpen die samen met het timmermansoog van de chirurg ervoor zorgen dat de prothese goed geplaatst kan worden. Uiteraard is het van belang dat de chirurg een ruime ervaring heeft met het plaatsen van knieprotheses. Dit laatste is wetenschappelijk aangetoond: hoe meer protheses de chirurg plaatst, hoe beter de resultaten zijn op de korte en lange termijn.

2) Navigatiemethode

Met de computer wordt een beeld van het been en de knie van de patiënt nagemaakt. Dit beeld wordt gecreëerd aan de hand van gegevens die de chirurg tijdens de operatie invoert. De computer geeft vervolgens aan hoe de chirurg moet zagen en hoe de prothese uiteindelijk geplaatst moet worden. Het probleem is echter dat de prothese niet goed wordt geplaatst als de chirurg de gegevens niet exact goed invoert. Daarnaast is het een redelijk omslachtige methode omdat de navigatieapparatuur veel plaats in beslag neemt en de voorbereidingen van de operatie meer tijd in beslag nemen.

3) Op maat gemaakte knieprothese

Allereerst dient er een misverstand uit de wereld te worden geholpen: De prothese die bij deze 3D/PSI-methode geplaatst wordt, is niet een op maat gemaakte knieprothese. Sterker nog, de prothese is dezelfde als die bij de standaardmethode wordt gebruikt. Hoe zit het dan wel? Met een MRI-scan wordt een 3D-reconstructie gemaakt. Aan de hand hiervan plant de chirurg vooraf met een computerprogramma hoe de prothese optimaal geplaatst kan worden. In de fabriek wordt vervolgens niet de prothese op maat gemaakt, maar de zaagmallen. Deze op maat gemaakte zaagmallen worden tijdens de operatie gebruikt ter vervanging van een deel van het instrumentarium dat gebruikt wordt bij de standaardmethode.

De beste methode is...

Hoewel de eerste methode veruit het vaakst gedaan wordt, is de derde methode de laatste jaren steeds populairder geworden. Toch blijken de resultaten, de uiteindelijke positionering van de prothese, het bloedverlies en de operatietijd niet verschillend te zijn. Wel heeft de derde methode een aantal voordelen boven de andere methodes. Wanneer er ernstige afwijkingen aan het been zijn, door bijvoorbeeld een eerder ongeval of beenbreuk, kan de derde methode makkelijker zijn. Ook bij het plaatsen van een halve knieprothese lijkt deze methode voordelen te hebben boven de standaardmethode. Het zorgt namelijk voor een betere positionering van, met name, het deel van de prothese dat op het onderbeen geplaatst wordt. Op internet is in ieder geval ontzettend veel te vinden over deze methode. Ziekenhuizen en klinieken laten het graag zien dat ze een zogenaamde 'op maat gemaakte knieprothese' plaatsen. Maar of het ook in alle gevallen de beste methode is blijft de vraag. Het klinkt in ieder geval wel het meest sexy!

Behandeling op maat

Binnen ViaSana plaatsen wij jaarlijks meer dan 500 knieprotheses, meestal middels de standaardmethode. Daarnaast gebruiken ook wij, vanwege de eerder genoemde voordelen, soms de 3D/PSI-methode. Wij gebruiken dus niet altijd dezelfde methode, per patiënt schatten wij voor de operatie in welke methode het beste resultaat geeft. Of in sexy termen gezegd: niet altijd 'de knieprothese op maat' wel altijd 'een behandeling op maat'. En daar behalen wij zeer goede resultaten mee (zie hieronder).

Drs. Bas Rutten

Bas Rutten
Bas Rutten

Orthopedisch chirurg